Diyarbakır’da akıllara sakinlik veren bir olay meydana geldi. Dicle ilçesinde bir vatandaş eşi öldükten sonra Diyarbakır Müze Müdürlüğü’ne ihbarda bulundu. Meskeninde devasa bir pitos (eski bir saklama kabı) olduğunu söyleyen vatandaş bunu koruyamayacağını bildirdi. Uzmanlar bu devasa saklama kabının 8 bin yıllık olduğunu belirtti.
Eşi ölen vatandaş yaşlı olduğunu ve konutundaki tarihi yapıtı koruyamacağını söyleyerek ihbarda bulundu.
Diyarbakır Müzesi Müdürü Müjdat Gizligöl, geçen haftalarda müdürlüğe bir telefon geldiğini söyledi. Körmik mahallesinde yaşayan bir vatandaş, eşinin öldüğünü ve konutta bulunan tarihi yapıtı koruyamayacağını söyleyerek yetkililere haber verdi.
Gizligöl, grupça konuta giderek incelemelerde bulunduğunu söyleyerek, “Hakikaten meskeninde büyük bir pitos yani bir saklama kabı olduğunu gördük. Vatandaş, eşini kaybettiğini, yalnız yaşadığını ve artık bu tarih yapıtını koruyamayacağını söylediği için taşımayla ilgili hazırlıklara başladık. Bunun için ebatlarına nazaran ahşaptan bir sandık yaptık. Daha sonra bugün alana intikal ederek, Körmik Mahallesi’ndeki konutunda pitosu kepçe yardımıyla ziyan vermeden otomobilimize yükleyip Diyarbakır Müzesi’ne getirdik’ dedi.
Yaklaşık 8 bin yıldır var olan saklama kapları 1980’lerden sonra terk edildi.
Gizligöl, pitosun 3 metre çapında ve 1 metre yükseklikte olduğunu lisana getirdi. Pitosa dair bilgiler veren Gizligöl, şunları dedi:
“Yüksek ihtimalle kendi devrinde bahçede, yani tarlada ekinlerin saklanması için kullanılıyordu. Vatandaşlar, gelecek yılın mahsulünü yahut tohumlukları pitosun içine koyar, yılsonuna kadar koruma ederlerdi. Bu formda, tohumları tekrar toprağa ekerlerdi. Yani bu pitos, adeta devrin silosu olarak kullanılmış. Bu çeşit saklama kapları Neolitik devirden itibaren, bilhassa Tunç ve Demir çağında yaygın halde kullanılmıştır. Birtakım medeniyetler pitosları mezar olarak da kullanmış olsa da, bizim pitosumuz mezar özelliği taşımamaktadır. Bu pitos ise büsbütün tahıl ve tohumları saklamak maksadıyla yapılmıştı.”
Öte yandan Gizligöl, 1970-1980’lere kadar köylerde kullanıldığını belirterek kelamlarını şöyle sonlandırdı.
Buradan izleyebilirsiniz:
