CHP’de kurultay davası tartışması sürüyor. Eski Genel Lider Kemal Kılıçdaroğlu ‘mutlak butlan’ kararı çıkması takdirde partiye döneceğini belirtirken CHP Genel Başkanı Özgür Özel ise “Görevi kabul etmek tarihi kusur olur” diye itiraz etti.
Bu gelişmelerin akabinde ‘mutlak butlan’ tartışması gündemin bir numaralı konusu oldu. Pekala, mutlak butlan nedir, ne demek? İşte CHP’de mutlak butlan tartışması ve mutlak butlan örnekleri.
CHP’de Mutlak Butlan Tartışması Ne?
CHP’de kurultay tartışmaları devam ediyor. 30 Haziran 2025’te görülecek Kurultay davasında mahkemeden çıkacak karar bekleniyor.
CHP’nin başına tekrar Kemal Kılıçdaroğlu’nun döneceğine dair tezler atarken hususla ilgili eski genel liderden açıklama gelmişti. Kemal Kılıçdaroğlu, mutlak butlan kararıyla partinin başına döneceğini belirtirken “Mahkeme kararını ‘tanımıyorum’ demenin hukuksal olarak bir karşılığı yok” tabirlerini kullanmıştı.
Mutlak Butlan Nedir, Ne Demek?
CHP’deki mutlak butlan kelamlarının akabinde bu tabirin ne manaya geldiği araştırılmaya başlandı. Pekala, mutlak butlan nedir, ne demek?
Mutlak Butlan Nedir?
Mutlak butlan, bir türel sürecin daha en başından itibaren yasaya açıkça muhalif olması nedeniyle geçersiz sayılmasıdır. Bu çeşit süreçler, hukuk tertibi tarafından yapılmamış kabul edilir; yani başlangıçtan itibaren hiçbir tüzel sonuç doğurmaz. Geçersizliğin kaynağı ekseriyetle kamu sistemine terslik, genel ahlak kurallarına karşıt düşme, mevzu prestijiyle fiilen imkânsızlık yahut tarafların tüzel ehliyetten mahrum olması üzere ağır sebeplerdir. Mahkemeler, mutlak butlan durumunu tarafların talebi olmasa bile bizatihi dikkate alabilir.
Nisbi Butlan Nedir?
Nisbi butlan, türel sürecin kimi özel sebeplerden dolayı geçersiz sayılabilmesine karşın, bu geçersizliğin sırf ilgili tarafların talebiyle gündeme gelebileceği bir durumdur. Bu tıp bir butlan, ekseriyetle taraflardan birinin iradesinin sakatlanması üzere durumlarda ortaya çıkar ve tüzel sürecin geçersizliği otomatik olarak değil, fakat tarafın beyanıyla geçerlilik kazanır. Yanılgı, hile yahut tehdit sonucu yapılan kontratlar nisbi butlan kapsamına girer. Bu nedenle, mahkeme geçersizlik halini bizatihi değil, sadece tarafların başvurusu üzerine kıymetlendirir.
Mutlak Butlan Sebepleri Neler?
Kamu Nizamına Karşıtlık: Bir sürecin toplumun temel nizamına, hukuksal istikrara yahut devletin temel prensiplerine karşıt olması durumudur.
Ahlaka Terslik: Toplumun genel ahlak anlayışına ve etik bedellere alışılmamış hukuksal süreçler geçersiz sayılır.
Konunun İmkansız Olması: Sözleşmenin konusunun objektif olarak imkânsız olması durumunda yapılan süreç baştan itibaren kararsızdır.
Hukuki Ehliyetin Bulunmaması: Taraflardan birinin hukuksal süreç yapma ehliyetine sahip olmaması durumudur.
Kanunun Emredici Kararlarına Karşıtlık: Kanunda açıkça belirtilmiş kurallara muhalif süreçler, geçersiz sayılır.
Gerekli Biçim Kaidelerine Uyulmaması: Kanunun belirli süreçler için mecburî kıldığı hal kurallarına (yazılılık, noter onayı gibi) uyulmazsa süreç geçersiz olur.
Konunun Hukuka Muhalif Olması: İşlemin konusu hata teşkil ediyorsa yahut hukuk dışı bir maksat taşıyorsa mutlak butlan gündeme gelir.
