Deprem ülkesi Türkiye’de vatandaşlar diken üstünde. 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen sarsıntılarda çürük binalar, önlemsizlik ve kuralsızlık on binlerce cana mezar oldu. Yaşanan her felaketin akabinde başta uzmanlar olmak üzere toplumun her kesitinden ‘Önlem alın’ davetleri yükseliyor. Son olarak 23 Nisan 2025 tarihinde İstanbul’da gerçekleşen 6.2 büyüklüğündeki sarsıntı ise beklenen Marmara Depremi’ni hatırlattı. ‘İstanbul Zelzelesi ne vakit olacak?’ tartışmaları sürerken Jeofizik Yüksek Mühendisi Prof. Dr. Ahmet Ercan, bir yazı kaleme aldı. Ercan, İstanbul sarsıntısı için tarih verdi.
Ahmet Ercan, “Deprem olmasına kaç yıl kaldı?” başlıklı bir yazı yazdı. İstanbul sarsıntısıyla ilgili de kıymetli bilgiler verdi.
Ercan yazısında yapı kontrol kuruluşlarının yönetmeliklere uymadığını, kentsel dönüşümün bireyin çıkarına yönelik yapıldığını eleştirerek şunları dedi:
“Kentsel dönüşüm yerine, bireyin çıkarına yönelik ‘yapısal dönüşüm’, ‘Kentsel ötelenmeye” yönelindi. Haksız çıkarın yolu açıldı. ‘Yapısal dönüşümde’, kamu alanları ile yeşil dokuya gökdelenler yapılarak varsıl şahısların varlıkları katlandı. Kentin içine, esnafı işsiz bırakan, Türkiye’nin gelirini çok uluslu işletmelere akıtan, ulaşımı felç eden AVM’ler ile çok katlı konutlar kentin imgesini, İstanbul ile öbür büyük kentlerin özgün mimarisini, tarihî dokusunu bozdu, ulaşımı içinden çıkılmaz duruma getirdi.”
‘HAKSIZ GELİRLER ELDE EDİLDİ’
Deprem neden gösterilerek İstanbul’un genişletildiğini vurgulayan Ercan, “Yeni yerleşim alanlarına zelzeleden etkilenecek bireyler değil, kente yeni göçen, sığınanlar yerleşerek kentin nüfusu artırıldı. Sarsıntı neden gösterilerek, kentsel dönüşüm yersiz olarak, yapısal dönüşüm olarak çarpıtılıp, büyük haksız gelirler elde edildi” dedi.
İstanbul sarsıntısı ne vakit olacak? Ahmet Ercan tarih verdi.
Prof. Dr. Ahmet Ercan, yazısında İstanbul zelzelesiyle ilgili tarih verdi.
‘Kuzey Marmara’da kırılacak kabuğun ortalama kalınlığı 30 kilometredir. Bunun en üst 12 kilometrelik kısmı gevrektir. Kırılma direnci ise yaklaşık 6 milyar giga ton’dur. Bu türlü bir gerginlik birikmedikçe, kırılma, hasebiyle zelzele olmayacaktır.
Kuzey Marmara için sarsıntı mümkünlüğü 2033’ten sonra saymaya başlayacaktır. 2065 ötürü en muhtemel sarsıntı periyodudur. Gecikirse 2075 dolayında olabilir, hatta 2150 yılına kadar bile gecikme mümkünlüğü var. Zelzele de söylentilerdeki üzere çok büyük, değil orta büyüklükte olacaktır.’
“İzmir’de beklenen gerginlik boşalmadı.”
Yazısında İzmir’e de değinen Prof. Dr. Ercan, gerginliğin beklenildiği üzere boşalmadığını kaydetti: “İzmir’de beklenen sarsıntı Karaburun-Midilli ortasında olmuş, lakin beklenen gerginliğin tümünü boşaltmamıştır. Acele olmasa da ileride M6,8-M7,0 büyüklüğünde zelzele oluşturabilir. Bayraklı tarım alanında yıkıcı olan 2020 Sisam M7,0 sarsıntısı, onlarca yıl bu bölgede yine kükremeyecektir. Kaldı ki, bu kırığın doğuda süreği olan Aydın Büyük Menderes çukurunda hızlı bir zelzele olma mümkünlüğü çok düşüktür.”
Öte yandan Prof. Dr. Ercan depreme karşı kurumların ve yetkililerin tedbir alması gerektiğini vurguladı.
